Pochodzenie słowa „nickname”

Pewnie każdy z nas nieraz słyszał, nawet w języku polskim, określenie „nickname” bądź samo „nick”. No właśnie – dlaczego akurat nickname?

Określenie na wzór „nickname’u” istnieje od początku XIV wieku – „eke name”, które dosłownie oznacza „dodatkowe imię”.

„Eke” jest jeszcze starszym słowem, którego początki sięgają około 1200. roku, a tłumaczymy je jako „zwiększać” (eke tłumaczono również jako „wydłużać” i to było znaczeniem, które ostatecznie przekształciło się w dzisiejszy spójnik „także” lub „jak i”).

Pierwszy udokumentowany przykład użycia „eke name” pochodzi z wydanego w 1303 r. „Handlyng Synne” autorstwa Roberta Manning of Brunne, spisane w języku średnioangielskim. Autor stwierdza w wersach od 1531 do 1534: „As moche þan he ys to blame Þat ȝeueþ a man a vyle ekename Ȝyf hys ryȝt name be withdrawe Gostlychë…” („Nazwijcie go, proszę, dodatkowym imieniem, nie używajcie terminu Gostlychë…”).

Jak więc otrzymaliśmy „nickname” z „ekename”? Jest to jeden z licznych przykładów metanalizy lub rebracketingu. W tym przypadku „ekename” stał się „nekename”, a ostatecznie dzisiaj używamy określenia „nickname”.

Możemy zaobserwować tę transformację w tekście z 1440 roku: „Promptorium Parvulorum” („Magazyn dla dzieci”, pierwszy słownik angielskiego-łaciński) autorstwa mnicha Galfridusa Grammatikusa, w którym czytamy: „Neke name, lub eke name, agnomen”. Z kolei wydany w 1483 roku angielsko-łaciński słownik „Catholicon Anglicum” posiada zapis: „An Ekname, agnomen.”

Kolejne wcielenie tego zjawiska znajdujemy w „Confutation of Tyndale’s Answold” sir Thomasa More’a opublikowanej w 1532 roku:

I shoulde here call Tindall by another name:‥it were no nyck name at all and yet would there some then say that it were not honest so to do; and this will some such folk say as in the villainous words of his spoken by this blessed sacrament will find no fault at all. But meseemeth surely that at the first hearing of such a shameful word spoken by the mouth of such a shameless heretic by this holy sacrament of Christ, the whole Christian company present should not be able to contain themselves from calling him “knave” all with one voice at once.
Przeskakując do XVII wieku, znajdujemy kilka przykładów bardziej współczesnej pisowni „nicków”, na przykład w planie podróży z roku 1617 napisanym przez Fynesa Morysona, gdzie stwierdza on: „James Fitz-thomas‥was by a nicke-name called the Suggon Earle…”.

Około sto lat później, „nick-name”, „nick name” i „nickname” stały się powszechnie używane w miejsce starszych wariantów i pierwowzoru „eke name”, przy czym ten ostatni został całkowicie wycofany z języka codziennego.

Źródło.

Piotr Zelek

Absolwent Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (filologia angielska nauczycielska), językoznawca, nauczyciel aktywny zawodowo, samozwańczy dziennikarz sportowy, tłumacz. To wszystko stanowi prawie tyle samo tytułów, co Daenerys!

Dodaj komentarz